Bezglutenowe cynamonki z kremem katalońskim i karmelizowanymi jabłkami

Miękkie, puszyste ciasto drożdżowe o niemal pszennym smaku, delikatny krem kataloński Carmencita, jabłka szara reneta karmelizowane na syropie klonowym i prażone orzechy pekan. Do tego aromat cynamonu i pomarańczy… Trochę jak domowa szarlotka, ale w zupełnie innym wydaniu.

W tych cynamonkach szczególnie zależało mi na miękkości, sprężystości i dobrze wyrośniętym cieście. W bezglutenowym pieczeniu wiele zależy od odpowiednio dobranych mąk, sposobu wyrabiania i cierpliwości podczas wyrastania. Dlatego zanim przejdziemy do przepisu, podzielę się z Wami kilkoma wskazówkami, które pomogą uzyskać podobny efekt.

Co warto wiedzieć przed pieczeniem?

Drobno mielone mąki

W bezglutenowych wypiekach drożdżowych stopień rozdrobnienia mąk ma duże znaczenie. Szczególnie dotyczy to mąki ryżowej i tej z brązowego ryżu – im drobniej zmielone, tym delikatniejszy i bardziej jednolity miękisz.

Od jakiegoś czasu testuję w swoich wypiekach włoską mąkę ryżową Caputo z profesjonalnej linii producenta. To najdrobniej mielona mąka ryżowa, z jaką miałam do czynienia. Nie bez przyczyny producent nazywa ją „ryżową chmurką”.

W przepisie wykorzystuję również mieszankę Caputo FioreGlut, skrobię z tapioki, mieloną łupinę babki jajowatej i gumę ksantanową. Razem pomagają uzyskać spójne, sprężyste ciasto, które dobrze się formuje i nie rozlewa na boki podczas pieczenia.

Trzykrotne wyrastanie – nie przyspieszamy go

W tym przepisie ciasto wyrasta trzy razy: najpierw zaczyn, później ciasto właściwe, a na końcu uformowane cynamonki.

Do zaczynu używam profesjonalnych włoskich drożdży suchych Caputo. Powinien on podwoić objętość i wyraźnie się napowietrzyć. Ciasto właściwe oraz uformowane cynamonki pozostawiamy do niemal dwukrotnego zwiększenia objętości.

Szczególnie ważne jest ostatnie wyrastanie. Jeśli wstawimy cynamonki do piekarnika zbyt wcześnie, mogą pozostać zbite i ciężkie. Nie pozwalamy im jednak również przerosnąć, ponieważ delikatna struktura bezglutenowego ciasta może się osłabić.

Nie podaję sztywnych czasów, ponieważ wiele zależy od temperatury i aktywności drożdży. Obserwujemy ciasto, nie zegarek.

Dlaczego wyrabiamy ciasto ręcznie przez 10 minut?

Ciasto wyrabiamy ręcznie, szpatułką i skrobakiem cukierniczym. Przez pierwsze 5 minut łączymy zaczyn z pozostałymi składnikami, następnie dodajemy sól i masło klarowane, po czym wyrabiamy jeszcze 5 minut.

W tym czasie masa stopniowo zmienia konsystencję. Guma ksantanowa i mielona łupina babki jajowatej wiążą wodę, dzięki czemu ciasto staje się bardziej zwarte, spójne i łatwiejsze do formowania. Ręczne wyrabianie dodatkowo sprawia, że ciasto jest doskonale napowietrzone, co wpływa na intensywniejszy wzrost ciasta, piękny miękisz i miękkość po wypieku. 

Nie polecam wyrabiania go mikserem ani robotem kuchennym, ponieważ mechaniczne mieszanie może wpłynąć na jego końcową konsystencję. Nie dosypujemy też mąki, jeśli początkowo masa wydaje się luźna lub klejąca. Dopiero po pełnych 10 minutach wyrabiania oceniamy jej konsystencję.

Formowanie i pieczenie

Ciasto wałkujemy na prostokąt, smarujemy nadzieniem cynamonowym i zwijamy. Po podzieleniu rulonu na cztery części końcówkę ciasta podwijamy pod spód i ostrożnie spłaszczamy każdą cynamonkę.

Przed pieczeniem smarujemy je roztrzepanym jajkiem i obficie spryskujemy wodą. Wilgoć opóźnia wysychanie powierzchni i pomaga ciastu zwiększyć objętość w pierwszych minutach pieczenia.

Pieczemy w dobrze rozgrzanym piekarniku, w temperaturze 200°C, około 30 minut, góra–dół.

Krem kataloński i jabłka

Krem kataloński Carmencita przygotowujemy na mleku lub napoju kokosowym i nakładamy na lekko przestudzone cynamonki.

Do tego dodajemy krótko karmelizowane jabłka szara reneta, których kwaskowatość równoważy słodycz kremu i syropu klonowego. Na koniec posypujemy całość osobno podprażonymi orzechami pekan.

Jabłka powinny zachować kształt, a krem być odpowiednio gęsty – wtedy całość nie tylko dobrze smakuje, ale też ładnie prezentuje się na cynamonkach.

Chcecie wiedzieć, jakich konkretnie produktów użyłam? Kliknijcie w składniki.

Składniki na 4 duże cynamonki.

Zaczyn

Ciasto właściwe

Dodatkowo:

  • 1 jajko do posmarowania cynamonek
  • szczypta soli
  • mąka ryżowa do podsypywania
  • woda do spryskania

Nadzienie cynamonowe

Krem kataloński Carmencita (budyniowy)

Jabłka karmelizowane na syropie klonowym

Przygotowanie

1. Przygotowujemy zaczyn

W misce mieszamy mąkę z brązowego ryżu, skrobię kukurydzianą, mieloną łupinę babki jajowatej, suche drożdże Caputo i cukier lub miód. Dodajemy ciepłą, ale nie gorącą wodę i dokładnie mieszamy, aż składniki się połączą – w razie potrzeby użyj trzepaczki. Przykrywamy szczelnie miskę i odstawiamy zaczyn w ciepłe miejsce. Czekamy, aż podwoi objętość i wyraźnie się napowietrzy. Powierzchni powinna być zaokrąglona. 

Do kolejnego etapu przechodzimy dopiero wtedy, gdy zaczyn odpowiednio wyrośnie.

2. Przygotowujemy ciasto właściwe

W większej misce ubijamy jajko i żółtko wraz z ksylitolem lub cukrem na jasną, puszystą masę. Dodajemy wyrośnięty zaczyn, mleko lub napój roślinny, naturalny olejek pomarańczowy oraz pozostałe suche składniki ciasta właściwego z wyjątkiem soli. Wyrabiamy ciasto ręcznie, za pomocą szpatułki i skrobaka cukierniczego, przez 5 minut. Dokładnie zbieramy masę ze ścianek i dna miski, aby wszystkie składniki równomiernie się połączyły. Następnie dodajemy sól i masło klarowane – miękkie lub lekko płynne, ale nie gorące.

Kontynuujemy ręczne wyrabianie przez kolejne 5 minut. Łącznie ciasto wyrabiamy przez około 10 minut.

W tym czasie jego konsystencja stopniowo się zmienia. Początkowo masa jest luźna i klejąca, ale z każdą minutą staje się bardziej zwarta, spójna i łatwiejsza do formowania.

3. Pozostawiamy ciasto do wyrośnięcia

Ciasto przykrywamy szczelnie folią spożywczą, aby powierzchnia ciasta nie wysychała i odstawiamy w ciepłe miejsce. Czekamy, aż ciasto niemal podwoi objętość. Nie sugerujemy się konkretną liczbą minut. Obserwujemy, jak rośnie – powinno być wyraźnie napowietrzone, ale nie przerośnięte.

4. Przygotowujemy nadzienie cynamonowe

Miękkie masło klarowane lub masło extra mieszamy z ksylitolem bądź wybranym słodzidłem, cynamonem cejlońskim i szczyptą soli. Powinna powstać gęsta, miękka pasta, którą łatwo rozprowadzimy na cieście.

5. Formujemy cynamonki

Wyrośnięte ciasto przekładamy na blat delikatnie podsypany bardzo drobno mieloną mąką ryżową. Ostrożnie rozwałkowujemy je na prostokąt o równomiernej grubości. Staramy się nie używać zbyt dużej ilości mąki do podsypywania. Rozprowadzamy nadzienie cynamonowe na powierzchni ciasta, pozostawiając niewielki wolny margines przy jednym z dłuższych boków.

Zwijamy ciasto ostrożnie tworząc równy rulon. Jeśli jest taka potrzeba, pomagamy sobie papierem do pieczenia lub szeroką skrobką.

Dzielimy rulon na 4 równe części.

Końcówkę ciasta każdej cynamonki podwijamy pod spód, a następnie delikatnie ją spłaszczamy. Dzięki temu podczas pieczenia cynamonki zachowają ładny kształt.

6. Pozostawiamy cynamonki do ponownego wyrośnięcia

Uformowane cynamonki układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, zachowując między nimi odstępy.

Przykrywamy je luźno folią, tak aby nie dotykała powierzchni ciasta, i odstawiamy w ciepłe miejsce.

To trzecie i ostatnie wyrastanie – nie pomijamy go!

Czekamy, aż cynamonki wyraźnie zwiększą objętość, niemal dwukrotnie. Powinny stać się pulchniejsze, ale nadal zachowywać swój kształt.

Nie wkładamy ich do piekarnika zbyt wcześnie, ale też nie pozwalamy im przerosnąć. W obu przypadkach może to wpłynąć na puszystość gotowego wypieku.

7. Pieczemy cynamonki

Piekarnik wcześniej rozgrzewamy do 200°C, funkcja góra–dół.

Jajko roztrzepujemy ze szczyptą soli i delikatnie smarujemy nim wyrośnięte cynamonki.

Następnie obficie spryskujemy ich powierzchnię wodą. Dzięki temu skórka nie zaczyna zbyt szybko wysychać, a ciasto może jeszcze zwiększyć objętość w pierwszych minutach pieczenia.

Wstawiamy blachę do dobrze rozgrzanego piekarnika i pieczemy przez około 30 minut, aż cynamonki będą złociste i dobrze wypieczone w środku.

Jeśli zbyt szybko się rumienią, pod koniec pieczenia możemy delikatnie osłonić je papierem do pieczenia.

Po upieczeniu przekładamy cynamonki na kratkę i pozostawiamy do lekkiego przestudzenia.

8. Przygotowujemy krem kataloński

Mieszankę Carmencita przygotowujemy zgodnie z instrukcją producenta, wykorzystując podane w przepisie ilości mleka kokosowego lub zwykłego mleka, mieszanki i ksylitolu bądź wybranego słodzidła.

Gotowy krem odstawiamy do przestudzenia i zgęstnienia. Powinien być gładki, aksamitny i na tyle gęsty, aby utrzymywał się na powierzchni cynamonek.

9. Karmelizujemy jabłka

Jabłka szara reneta obieramy i kroimy w niewielką kostkę, około 5–7 mm.

Na patelni rozgrzewamy masło klarowane lub masło extra. Dodajemy jabłka i smażymy przez około 3 minuty.

Następnie wlewamy syrop klonowy i smażymy przez kolejne 4–5 minut, aż jabłka lekko zmiękną, a syrop się zredukuje i utworzy na nich delikatną, błyszczącą glazurę.

Pod koniec dodajemy kardamon, sok z cytryny, skórkę pomarańczową i szczyptę soli.

Nie smażymy jabłek zbyt długo. Powinny pozostać lekko jędrne i zachować kształt, zamiast zamienić się w mus.

Na osobnej, suchej patelni podprażamy orzechy pekan przez około 2–3 minuty. Po przestudzeniu siekamy je na większe kawałki.

10. Wykańczamy cynamonki

Na lekko przestudzone cynamonki nakładamy porcję gęstego kremu katalońskiego.

Na kremie układamy ciepłe, ale nie gorące karmelizowane jabłka.

Całość posypujemy prażonymi orzechami pekan.

Nie potrzebujemy już dodatkowej polewy. Krem, jabłka i syrop klonowy zapewniają wystarczająco dużo słodyczy i wilgotności.

Jak przechowywać cynamonki?

Jeśli przygotowujemy cynamonki wcześniej, najlepiej przechowywać osobno upieczone ciasto, krem i karmelizowane jabłka. Dzięki temu ciasto nie nasiąka wilgocią z dodatków.

Same cynamonki możemy szczelnie zapakować i zamrozić. Po rozmrożeniu warto je delikatnie podgrzać, aby odzyskały miękkość.

Cynamonki z nałożonym kremem przechowujemy w lodówce, najlepiej nie dłużej niż 1–2 dni.

Gdzie znajdziecie składniki do cynamonek?

Wiem, że przy bezglutenowych wypiekach czasem największym wyzwaniem jest nie samo pieczenie, ale znalezienie odpowiednich składników. Zwłaszcza kiedy w przepisie pojawia się kilka rodzajów mąk, skrobi czy mniej znanych dodatków.

Między innymi dlatego założyłam sklep Bezglutenowe Jadło. Chciałam, żebyście mogli znaleźć w jednym miejscu produkty, których sama używam w swoich przepisach, bez szukania ich po różnych sklepach.

Wszystkie użyte produkty podlinkowałam bezpośrednio w liście składników. Wystarczy kliknąć nazwę, żeby zobaczyć dokładnie tę mąkę, przyprawę czy inny składnik, którego użyłam.

Mam nadzieję, że dzięki temu łatwiej będzie Wam nie tylko upiec te cynamonki, ale też przygotować kolejne bezglutenowe wypieki. Bo wiem, ile radości daje ciasto, które pięknie wyrasta, jest miękkie i smakuje tak, jak sobie wymarzyliśmy.

Na zakończenie

Te cynamonki najlepiej smakują jeszcze lekko ciepłe, kiedy ciasto jest miękkie i sprężyste, krem delikatny, a jabłka pachną syropem klonowym, cynamonem i kardamonem.

Szara reneta wnosi przyjemną kwaskowatość, krem kataloński nadaje całości aksamitności, a prażone pekany dodają chrupkości.

To trochę inne wydanie klasycznych cynamonek, ale nadal z tym, co w nich najważniejsze – puszystym ciastem drożdżowym i aromatycznym cynamonowym zawijasem.

Komentarze: